Bệnh động mạch ngoại biên (Peripheral Artery Disease – PAD) là tình trạng động mạch bị hẹp hoặc tắc nghẽn, làm giảm lượng máu cung cấp đến các chi, đặc biệt là chân. Bệnh thường liên quan đến xơ vữa động mạch và có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Việc phát hiện và điều trị phù hợp giúp cải thiện khả năng vận động, kiểm soát triệu chứng và hạn chế biến chứng. Bài viết cung cấp thông tin về nguyên nhân, dấu hiệu, phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh động mạch ngoại biên tại TP.HCM.
Tìm hiểu thêm: Bệnh lý tim mạch & mạch máu tại Tp Hồ Chí Minh
Tình Hình Bệnh Động Mạch Ngoại Biên Tại TP. Hồ Chí Minh
Bệnh động mạch ngoại biên (PAD), đặc biệt là bệnh động mạch chi dưới, là vấn đề sức khỏe đáng quan tâm ở người lớn tuổi và những người có yếu tố nguy cơ tim mạch. Theo Bộ Y tế Việt Nam, bệnh có xu hướng gia tăng cùng với tuổi thọ. Ngoài ra các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn lipid máu.
Bệnh Động Mạch Ngoại Biên (PAD) Là Gì?
Bệnh động mạch ngoại biên là tình trạng các động mạch ngoài tim bị hẹp hoặc tắc nghẽn, thường do mảng xơ vữa tích tụ trong thành mạch.
Bệnh có thể ảnh hưởng đến nhiều vùng trên cơ thể nhưng thường được đề cập ở động mạch chi dưới. Khi lưu lượng máu đến chân giảm, các cơ và mô có thể không nhận đủ oxy, đặc biệt trong lúc vận động.
Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể không xuất hiện triệu chứng. Khi bệnh tiến triển, PAD có thể gây đau cách hồi, đau khi nghỉ ngơi hoặc tổn thương mô do thiếu máu.
PAD cũng là dấu hiệu cảnh báo tình trạng xơ vữa động mạch toàn thân, cần được đánh giá và kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Nguyên Nhân Và Yếu Tố Nguy Cơ
Nguyên nhân phổ biến nhất của PAD là xơ vữa động mạch. Quá trình này xảy ra khi cholesterol và các thành phần khác tích tụ trong thành mạch. Sau đó hình thành mảng xơ vữa và làm thu hẹp lòng động mạch.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
- Hút thuốc lá: Là yếu tố nguy cơ quan trọng, thúc đẩy tổn thương thành mạch và quá trình xơ vữa.
- Đái tháo đường: Đường huyết tăng kéo dài có thể gây tổn thương mạch máu.Từ đó làm tăng nguy cơ biến chứng ở bàn chân.
- Tăng huyết áp: Góp phần làm tổn thương thành động mạch.
- Rối loạn lipid máu: Nồng độ LDL-cholesterol cao thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa.
- Tuổi cao: Nguy cơ PAD tăng theo tuổi, đặc biệt ở người có nhiều bệnh lý nền.
- Bệnh thận mạn tính: Có liên quan đến nguy cơ mắc PAD và biến chứng tim mạch.
- Tiền sử bệnh tim mạch: Người từng mắc bệnh động mạch vành hoặc đột quỵ do xơ vữa có nguy cơ mắc cao hơn.
Người có nhiều yếu tố nguy cơ nên trao đổi với bác sĩ về việc đánh giá sức khỏe mạch máu, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Triệu Chứng Của Bệnh Động Mạch Ngoại Biên
Triệu chứng PAD có thể xuất hiện từ từ hoặc không rõ ràng ở giai đoạn đầu.
Các dấu hiệu thường gặp gồm:
Đau chân khi đi bộ: Đau cách hồi là triệu chứng điển hình của PAD. Người bệnh có thể cảm thấy đau, mỏi hoặc chuột rút ở bắp chân, đùi hay mông khi đi bộ. Cảm giác khó chịu thường giảm sau vài phút nghỉ ngơi và có thể tái xuất hiện khi tiếp tục vận động.
Tê, yếu hoặc lạnh chân: Người bệnh có thể cảm thấy tê, yếu hoặc lạnh ở bàn chân, đặc biệt khi so sánh hai bên.
Thay đổi màu sắc và tình trạng da: Da chân có thể nhợt nhạt, tím tái hoặc thay đổi màu sắc theo tư thế.
Vết loét khó lành: Khi lượng máu cung cấp đến mô giảm nghiêm trọng, các vết thương ở bàn chân hoặc ngón chân có thể chậm lành. Tình trạng này đặc biệt đáng chú ý ở người mắc đái tháo đường.
Đau chân khi nghỉ ngơi: Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể đau bàn chân ngay cả khi không vận động, nhất là về đêm. Đây có thể là dấu hiệu của thiếu máu chi mạn tính đe dọa chi và cần được đánh giá sớm.
Phòng Ngừa Bệnh Động Mạch Ngoại Biên
Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc PAD hoặc hạn chế bệnh tiến triển gồm:
- Không hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc.
- Duy trì hoạt động thể chất phù hợp.
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ.
- Hạn chế chất béo bão hòa và thực phẩm nhiều muối.
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết và cholesterol.
- Duy trì cân nặng phù hợp.
- Chăm sóc bàn chân và kiểm tra da chân thường xuyên, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường.
- Tuân thủ lịch khám và điều trị các bệnh tim mạch.
Người có nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra sức khỏe mạch máu.
Các Phương Pháp Điều Trị Bệnh Động Mạch Ngoại Biên
Điều trị PAD nhằm giảm triệu chứng, cải thiện khả năng vận động, giảm nguy cơ biến cố tim mạch và bảo tồn chi khi bệnh tiến triển nặng.
Thay đổi lối sống
Người bệnh được khuyến nghị ngừng hút thuốc lá, duy trì chế độ ăn phù hợp và kiểm soát cân nặng.
Việc kiểm soát huyết áp, đường huyết và cholesterol có vai trò quan trọng trong điều trị lâu dài.
Tập luyện đi bộ có cấu trúc
Chương trình tập đi bộ có giám sát hoặc được hướng dẫn theo kế hoạch có thể giúp cải thiện khả năng vận động ở người mắc PAD có triệu chứng mạn tính.
Người bệnh cần được bác sĩ đánh giá trước khi bắt đầu tập luyện, đặc biệt khi có đau chân lúc nghỉ ngơi hoặc vết loét thiếu máu.
Điều trị bằng thuốc
Tùy tình trạng bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:
- Thuốc kháng kết tập tiểu cầu: Như aspirin hoặc clopidogrel để giảm nguy cơ biến cố tim mạch ở những đối tượng phù hợp.
- Thuốc hạ lipid máu: Thường là statin nhằm kiểm soát cholesterol và giảm nguy cơ tim mạch.
- Thuốc kiểm soát huyết áp và đường huyết: Giúp quản lý các bệnh lý đi kèm.
- Thuốc cải thiện triệu chứng đau cách hồi: Cilostazol có thể được cân nhắc ở một số người bệnh, nhưng không sử dụng cho người bị suy tim.
Một số phác đồ có thể phối hợp aspirin với thuốc chống đông liều thấp ở người bệnh phù hợp và không có nguy cơ chảy máu cao.
Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc kháng kết tập tiểu cầu hoặc thuốc chống đông khi chưa được bác sĩ chỉ định.
Nong mạch và đặt stent
Bác sĩ sử dụng ống thông đưa bóng đến vị trí động mạch bị hẹp để nong rộng lòng mạch.
Trong một số trường hợp, stent được đặt nhằm duy trì lưu thông máu.
Phẫu thuật bắc cầu động mạch ngoại biên
Phẫu thuật tạo đường dẫn máu mới đi qua đoạn động mạch bị hẹp hoặc tắc nghẽn.
Phương pháp này có thể được cân nhắc khi tổn thương phức tạp hoặc không phù hợp với can thiệp nội mạch.
Các kỹ thuật can thiệp khác
Một số trường hợp có thể được điều trị bằng kỹ thuật loại bỏ mảng xơ vữa hoặc phối hợp nhiều phương pháp.
Việc lựa chọn kỹ thuật phụ thuộc vào vị trí tổn thương, mức độ thiếu máu, bệnh lý nền và nguy cơ điều trị.
Khám Và Điều Trị Bệnh Động Mạch Ngoại Biên Tại TP.HCM
Người có triệu chứng nghi ngờ PAD có thể khám tại chuyên khoa:
- Nội Tim mạch.
- Tim mạch Can thiệp.
- Phẫu thuật Mạch máu tùy tình trạng bệnh.
Tại TP.HCM, người bệnh có thể tìm hiểu dịch vụ khám và đánh giá bệnh mạch máu tại các cơ sở có chuyên khoa phù hợp.
Ví dụ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM có thông tin chuyên môn về đo chỉ số ABI/TBI và siêu âm Doppler mạch máu.
Khi lựa chọn cơ sở khám, người bệnh nên cân nhắc:
- Khả năng thực hiện ABI hoặc các xét nghiệm đánh giá tuần hoàn chi.
- Dịch vụ siêu âm Doppler và chẩn đoán hình ảnh mạch máu.
- Chuyên khoa phù hợp với tình trạng bệnh.
- Khả năng điều trị nội khoa, can thiệp hoặc phẫu thuật khi cần.
- Kế hoạch theo dõi lâu dài và kiểm soát yếu tố nguy cơ.
Người bệnh nên liên hệ trực tiếp cơ sở y tế để xác nhận dịch vụ, lịch khám và chi phí trước khi đến
Liên Hệ Đặt Lịch Hẹn
Hãy chủ động quản lý sức khỏe của bạn ngay hôm nay. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ để có lộ trình phù hợp. Chúng tôi có thể giúp bạn đặt lịch hẹn với bác sĩ chuyên khoa. Vui lòng liên hệ qua nút bên dưới.
Câu Hỏi Thường Gặp
Đau cách hồi là triệu chứng điển hình, thường xuất hiện ở bắp chân khi đi bộ và giảm khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nhiều người mắc PAD không có triệu chứng điển hình.
Có thể. PAD làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Bệnh có thể gây thiếu máu chi nghiêm trọng, loét hoặc hoại tử ở giai đoạn nặng.
Các phương pháp điều trị có thể cải thiện lưu thông máu, giảm triệu chứng và hạn chế biến chứng. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần theo dõi và kiểm soát nguy cơ lâu dài.
Chi phí phụ thuộc vào cơ sở y tế và các xét nghiệm được chỉ định. Các phương pháp chuẩn đoán gồm có đo ABI, siêu âm Doppler hoặc chụp mạch máu.
Người bệnh nên tham khảo bảng giá chính thức của bệnh viện. Đồng thời kiểm tra quyền lợi bảo hiểm y tế trước khi thực hiện.
Bảo hiểm y tế có thể thanh toán các dịch vụ khám, xét nghiệm, thuốc và kỹ thuật điều trị thuộc phạm vi hưởng theo quy định.
Mức chi trả thực tế phụ thuộc vào quyền lợi BHYT, chỉ định chuyên môn và dịch vụ sử dụng.
Mọi nội dung trên trang web này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin. Nội dung không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị từ chuyên gia y tế và không nên được sử dụng như lời khuyên y khoa cho từng trường hợp cụ thể. Nếu bạn đang gặp tình trạng y tế khẩn cấp, hãy gọi ngay 115 hoặc đến khoa Cấp cứu gần nhất để được hỗ trợ.
365mec.vn là thành viên của Group 365Asia.