Đứt Gân Achilles Khi Chơi Thể Thao: Dấu Hiệu, Điều Trị Và Phục Hồi

Đứt gân Achilles có thể xảy ra khi chơi cầu lông, tennis, bóng đá hoặc chạy bộ. Người bệnh thường đau đột ngột vùng gót chân và khó nhón chân. Thăm khám sớm giúp xác định mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

.

Quay Lại: Trang Chính Chấn Thương Thể Thao Chỉnh Hình

Tìm Hiểu Về Đứt Gân Achilles

Gân Achilles, còn gọi là gân gót, nối nhóm cơ bắp chân với xương gót. Gân giúp bàn chân đẩy người khi đi bộ, chạy và nhảy. Đứt gân Achilles là tình trạng gân bị rách một phần hoặc hoàn toàn. Tổn thương thường xuất hiện khi gân chịu lực đột ngột.

Vùng gân cách điểm bám vào xương gót vài centimet có nguồn máu nuôi tương đối hạn chế. Vì vậy, việc liền gân và phục hồi chức năng cần được theo dõi cẩn thận.

Vì Sao Người Chơi Cầu Lông Và Thể Thao Vợt Dễ Gặp Chấn Thương?

Cầu lông và tennis đòi hỏi bật nhảy, đổi hướng và tăng tốc liên tục. Những động tác này tạo lực lớn lên gân gót. Nguy cơ tăng khi người chơi ít tập luyện nhưng vận động cường độ cao đột ngột.

Tuổi tác, tiền sử đau gân và tình trạng quá tải kéo dài cũng có thể làm tăng nguy cơ. Một số thuốc, đặc biệt fluoroquinolon và corticosteroid, có liên quan đến tổn thương gân. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ.

Phân Biệt Bệnh Lý Gân Achilles Và Đứt Gân Achilles

Vận động viên cần phân biệt giữa vấn đề mạn tính và chấn thương cấp tính.

• Bệnh lý gân Achilles (Achilles tendinopathy): Người bệnh thường đau, cứng hoặc nhạy đau vùng gân gót. Triệu chứng có thể tăng khi vận động và kéo dài nhiều ngày. Thuật ngữ “bệnh lý gân” phù hợp hơn khi chưa xác định có viêm cấp tính.
• Đứt gân Achilles: Đứt gân thường xảy ra đột ngột khi vận động. Người bệnh có thể nghe tiếng bật và cảm thấy như bị đá vào bắp chân. Một số trường hợp vẫn đi lại được nên không thể loại trừ đứt gân chỉ dựa vào khả năng đi bộ.

Các Dấu Hiệu Và Triệu Chứng Của Đứt Gân Achilles

Nếu nghi ngờ đứt gân, người bệnh nên ngừng vận động và đến cơ sở y tế sớm. Tránh cố gắng kéo giãn gân hoặc tự tập phục hồi khi chưa được khám.

• Đau đột ngột phía sau cổ chân hoặc vùng bắp chân thấp.
• Nghe hoặc cảm nhận tiếng “bốp” khi chấn thương.
• Sưng, bầm tím hoặc xuất hiện khoảng lõm dọc gân gót.
• Khó nhón chân, chạy hoặc đẩy bàn chân khi bước đi.
• Yếu lực gấp bàn chân xuống, đặc biệt khi đứng trên chân bị thương.

Bác sĩ chẩn đoán đứt gân Achilles như thế nào?

Bác sĩ hỏi hoàn cảnh chấn thương, khám vùng gân gót và đánh giá khả năng vận động. Nghiệm pháp Thompson có thể hỗ trợ phát hiện đứt gân. Siêu âm giúp xác định vị trí và mức độ tổn thương khi cần. Cộng hưởng từ có thể được cân nhắc nếu chẩn đoán chưa rõ hoặc cần lập kế hoạch điều trị.

Hai hướng điều trị chính là bảo tồn và phẫu thuật. Lựa chọn phụ thuộc mức độ rách, khoảng cách hai đầu gân và thời điểm chấn thương. Bác sĩ cũng cân nhắc bệnh nền, nhu cầu vận động và khả năng tham gia phục hồi chức năng.

Điều Trị Không Phẫu Thuật

Bác sĩ có thể chỉ định nẹp, bó bột hoặc giày cố định chuyên dụng. Bàn chân thường được đặt ở tư thế giúp hai đầu gân gần nhau. Sau đó, người bệnh tập phục hồi theo từng giai đoạn và được tái khám định kỳ.
Điều trị bảo tồn không chỉ dành cho người ít vận động. Với trường hợp phù hợp, phác đồ phục hồi chức năng có kiểm soát có thể mang lại kết quả tốt.

Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật có thể được cân nhắc khi gân đứt hoàn toàn, hai đầu gân tách xa hoặc tổn thương đến muộn. Bác sĩ có thể khâu nối trực tiếp hoặc tái tạo gân tùy tình trạng. Phẫu thuật cũng có nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương thần kinh và biến chứng vết mổ.
Không phải mọi trường hợp đứt gân hoàn toàn đều bắt buộc phẫu thuật. Người bệnh cần thảo luận lợi ích và nguy cơ của từng phương án với bác sĩ.

Hành Trình Phục Hồi Và Quay Lại Thể Thao

Phục hồi thường kéo dài nhiều tháng và khác nhau giữa từng người. Quá trình này gồm bảo vệ gân, tăng dần tầm vận động và tập mạnh cơ bắp chân. Người bệnh cũng cần luyện thăng bằng, đi lại và các động tác đặc thù của môn thể thao.
Một số người có thể trở lại thể thao sau khoảng 6–12 tháng. Thời điểm thực tế phụ thuộc sức mạnh, khả năng chịu lực và đánh giá chức năng. Không nên trở lại thi đấu chỉ vì đã hết đau.

.

Quay lại: Trang chính về Sức khỏe Xương khớp và Chỉnh hình