Hướng Dẫn Chẩn Đoán Hình Ảnh: X-Quang, Siêu Âm, CT, MRI Và PET

X-Quang Là Gì?

Máy X-quang sử dụng chùm năng lượng điện từ để tạo hình ảnh mô và xương. Chụp X-quang thường dùng để chẩn đoán khối u hoặc chấn thương xương. Kỹ thuật này có gây phơi nhiễm bức xạ cho bệnh nhân.

• Mô mềm như da, mỡ và cơ cho phép nhiều tia X đi qua. Hình ảnh hiển thị trên phim sẽ có màu tối hơn.
• Xương và khối u có mật độ dày nên cản tia X nhiều hơn. Chúng sẽ xuất hiện dưới dạng hình ảnh màu trắng.
• Ví dụ, vết gãy xương sẽ hiển thị thành một đường tối trên nền xương trắng.

Công nghệ X-quang còn được ứng dụng trong các kỹ thuật khác như chụp CT.

Siêu Âm Là Gì?

Siêu âm là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn. Phương pháp này dùng sóng âm tần số cao để tạo hình ảnh thời gian thực. Siêu âm hoàn toàn không sử dụng bức xạ. Nó giúp bác sĩ tìm nguyên nhân đau bụng, khối u hoặc xét nghiệm máu bất thường.

• Bác sĩ đặt đầu dò lên vùng cơ thể cần kiểm tra. Sóng siêu âm được truyền từ đầu dò vào bên trong.
• Sóng âm phản xạ lại từ các cấu trúc cơ thể về phía đầu dò. Máy tính chuyển tín hiệu thành hình ảnh hoặc video thực tế.

Chụp CT Là Gì?

Chụp CT (cắt lớp vi tính) dùng tia X để tạo ảnh chi tiết bên trong. Kỹ thuật này giúp chẩn đoán ung thư, bệnh tim và chấn thương xương khớp. Tương tự X-quang, chụp CT có sử dụng bức xạ.

• Nhiều ảnh cắt lớp được máy tính lắp ghép lại để hiển thị nội tạng.
• Hình ảnh có thể xoay để bác sĩ quan sát từ nhiều góc độ khác nhau.

Chụp MRI Là Gì?

Chụp MRI (cộng hưởng từ) dùng nam châm mạnh và sóng vô tuyến. Phương pháp này tạo ra hình ảnh chi tiết của các cơ quan và cấu trúc. Bệnh nhân cần tháo bỏ đồ kim loại và báo về các thiết bị cấy ghép. MRI dùng để chẩn đoán chấn thương dây chằng và các khối u.

• MRI có thể cần tiêm thuốc cản quang qua đường tĩnh mạch. Việc này giúp quan sát vùng khảo sát rõ ràng hơn.
• MRI cung cấp thông tin khác biệt so với chụp CT.
• Quá trình thực hiện lâu hơn và chi phí cao hơn chụp CT.
• Điểm cộng lớn là không gây phơi nhiễm bức xạ.

Chụp PET Là Gì?

Chụp PET dùng để quan sát quá trình trao đổi chất hoặc hoạt động hóa học. Khác với CT hay MRI, PET tập trung vào chức năng của tế bào. PET giúp phát hiện ung thư, bệnh tim và các bệnh não như Alzheimer.

• Bác sĩ tiêm một lượng nhỏ chất phóng xạ vào tĩnh mạch bệnh nhân.
• Máy quét PET ghi lại hoạt động của chất này khi di chuyển trong cơ thể.
• Kỹ thuật này phát hiện bất thường trước khi cấu trúc cơ thể thay đổi.

PET thường được kết hợp với CT để có hình ảnh toàn diện (PET-CT).