Chẩn đoán hình ảnh là phần quan trọng khi tầm soát sức khỏe tổng quát. Các phương pháp này bao gồm chụp X-quang phổi, nhũ ảnh, MRI, PET và CT. (Lưu ý: siêu âm không gây phơi nhiễm bức xạ ion hóa). Nhiều người lo ngại rủi ro tia xạ nên trì hoãn việc thăm khám. Liệu sự lo lắng này có thực sự đáng kể?
Kiến thức cơ bản về bức xạ
Cơ quan Môi trường Quốc gia (NEA) giải thích các khái niệm cơ bản về bức xạ như sau:
- Bức xạ gồm loại ion hóa và không ion hóa.
- Nguồn gốc bức xạ có từ tự nhiên hoặc do con người tạo ra.
- Chúng ta tiếp xúc với bức xạ nền tự nhiên mỗi ngày.
- Ánh sáng, sóng vô tuyến và lò vi sóng là bức xạ không ion hóa.
- Tia X và vật liệu phóng xạ trong đất là bức xạ ion hóa.
- Tiếp xúc bức xạ liều cao trong thời gian ngắn sẽ gây hại sức khỏe.
Theo radiologyinfo.org, đơn vị đo liều bức xạ là millisievert (mSv). Một người bình thường nhận khoảng 3 mSv mỗi năm từ tự nhiên. Người sống ở vùng cao thường tiếp xúc với bức xạ nhiều hơn.
Liều lượng bức xạ từ các phương pháp chẩn đoán hình ảnh là bao nhiêu?
Dưới đây là bảng so sánh liều bức xạ của các xét nghiệm phổ biến so với bức xạ nền tự nhiên:
| Thủ thuật | Liều bức xạ ước tính (mSv) | Tương đương bức xạ tự nhiên trong: |
| VÙNG BỤNG | ||
| Chụp CT bụng và chậu | 7.7 mSv | 2.6 năm |
| Chụp CT đại tràng | 6 mSv | 2 ynăm |
| Chụp đường tiêu hóa trên bằng thuốc cản quang barium | 6 mSv | 2 năm |
| PHỔI | ||
| Chụp CT tầm soát ung thư phổi | 1.5 mSv | 6 tháng |
| Chụp X-quang ngực | 0.1 mSv | 10 ngày |
| TIM MẠCH | ||
| Chụp CT mạch vành (CTA) | 8.7 mSv | 3 năm |
| Chụp CT tầm soát vôi hóa tim | 1.7 mSv | 6 tháng |
| Y HỌC HẠT NHÂN | ||
| Chụp PET/CT toàn thân | 22.7 mSv | 7.6 năm |
| SỨC KHỎE PHỤ NỮ | ||
| Chụp nhũ ảnh kỹ thuật số (tầm soát) | 0.21 mSv | 26 ngày |
| Chụp nhũ ảnh 3D (tầm soát) | 0.27 mSv | 33 ngày |
Nguồn: https://www.radiologyinfo.org/en/info/safety-xray
Liều lượng bức xạ nào là “An toàn”?
Nhiều người sợ tia X gây ra các bệnh ung thư. Các loại ung thư tiềm ẩn gồm máu, vú, dạ dày, phổi và buồng trứng. Tuy nhiên, liều lượng từ các lần quét hình ảnh là rất nhỏ. Tỷ lệ dẫn đến ung thư vì thế cũng rất thấp. Hiện chưa có con số thống nhất về mức tiếp xúc “an toàn” tuyệt đối. Nhưng lợi ích từ việc chẩn đoán thường vượt xa rủi ro này.
Có nên vì sợ bức xạ mà bỏ qua tầm soát?
Bạn nên cân nhắc rủi ro tia xạ với lợi ích của việc chẩn đoán. Các kỹ thuật này giúp phát hiện sớm bệnh tật để can thiệp kịp thời. Ung thư hay bệnh tim sẽ dễ điều trị hơn nếu phát hiện sớm. Kết quả điều trị khi đó cũng khả quan hơn rất nhiều. Tỷ lệ sống sót ở giai đoạn đầu luôn cao hơn giai đoạn muộn. Đừng để nỗi sợ ngăn cản bạn bảo vệ tính mạng.
Hãy tham vấn bác sĩ trước khi thực hiện
Các cơ sở y tế luôn yêu cầu bệnh nhân thăm khám trước khi chụp chiếu. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe cụ thể của bạn. Sau đó, họ sẽ chỉ định phương pháp chẩn đoán phù hợp nhất. Điều này giúp tối ưu hóa hiệu quả và đảm bảo an toàn cho bạn.
Bạn có thể tham khảo các gói tầm soát sức khỏe từ đối tác của chúng tôi. Để được tư vấn thêm, vui lòng nhấn vào nút bên dưới:
Mọi nội dung trên trang web này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin. Nội dung không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị từ chuyên gia y tế và không nên được sử dụng như lời khuyên y khoa cho từng trường hợp cụ thể. Nếu bạn đang gặp tình trạng y tế khẩn cấp, hãy gọi ngay 115 hoặc đến khoa Cấp cứu gần nhất để được hỗ trợ.
365mec.vn là thành viên của Group 365Asia.


